«Βουνίν εύρε παράξενο, απόκομμα εις όρος.
κάστρον εποίκεν αφηρόν, Μυ(ζη)θράν ονομασέν το…»
(Χρονκό του Μορέως)
Η ιστορία “της νεκρής πολιτείας” αρχίζει στα μέσα του 13ου αιώνα, όταν ο Γουλιέλμος Β’ Βιλλεαρδουίνος έκτισε το κάστρο του στην ανατολική πλευρά του Ταϋγέτου, στην κορυφή ενός υψώματος με απότομη και κωνοειδή μορφή, που δεσπόζει στην εύφορη κοιλάδα του Ευρώτα και λεγόταν Μυστράς ή Μυζήθρας. Η στρατηγική του θέση, η επίδειξη δύναμης και σύμβολο επιτυχίας και η γειτνίαση με τη Σπάρτη έδωσε κύρος στην περιοχή που έμελλε να εξελιχθεί σε μια σπουδαία καστροπολιτεία, να γίνει πρωτεύουσα του Δεσποτάτου του Μωρέως και να συνεχίσει να είναι σημαντική πόλη στους επόμενους αιώνες μέχρι τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια, οπότε εγκαταλείφθηκε.
Σήμερα είναι το πιο σημαντικό βυζαντινό μνημείο στην Ελλάδα και πολιτιστικό αγαθό στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco, από το 1989.
Την περιμέναμε την εκδρομή στον Μυστρά, τη βυζαντινή πολιτεία της Πελοποννήσου, που, κι αν είναι ερειπωμένος ή έχουν αναστηλωθεί ορισμένα κτίσματά του, αποτελεί πολύτιμη πηγή για τη γνώση της ιστορίας, της τέχνης και του πολιτισμού των δύο τελευταίων αιώνων του Βυζαντίου.
Η διαδρομή μας δεν ήταν ιδιαίτερα κουραστική κι όταν από μακριά είδαμε το ύψωμα εντυπωσιαστήκαμε. Στην κορυφή το κάστρο, απομεινάρι της φράγκικης κατάκτησης, κτίσματα ψηλά και πετρόχτιστα, βυζαντινοί ναοί. Η έκπληξή μας ήταν μεγαλύτερη, όταν ξεκινήσαμε την επίσκεψή μας. Ακολουθήσαμε το κατηφορικό μονοπάτι και με τα μάτια της φαντασίας μας μεταφερθήκαμε στην εποχή των Βυζαντινών. Ξαφνικά ήμαστε ταξιδιώτες που έρχονταν στην πόλη να επισκεφτούν τον Δεσπότη της πόλης. Τον ίδιο τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο!
Προσκυνήσαμε και ζητήσαμε ευλογία στην Αγία Σοφία. Θαυμάσαμε τις αγιογραφίες και τον αρχιτεκτονικό ρυθμό. Ζητήσαμε δροσιά στην κρήνη και ατενίσαμε την κοιλάδα του Ευρώτα ανάμεσα στους ορεινούς όγκους του Ταϋγέτου και του Πάρνωνα. Κατάφυτος ο τόπος μας υποδέχτηκε: ελιές, μουριές και κουτσουπιές. Σχίνα, βότανα κι αγριολούλουδα. Να και ο φλόμος που δηλητηρίαζαν το νερό στις πολιορκίες, να τα μαύρα κυπαρίσσια, να και ο νάρθηκας ο καλαμένιος που μετέφερε ο Προμηθέας τη φωτιά στους ανθρώπους…
Επισκεφθήκαμε τη Μητρόπολη και είδαμε τον ανάγλυφο δικέφαλο αετό, όπου ανακηρύχτηκε αυτοκράτορας ο Παλαιολόγος. Υποκλιθήκαμε και υποβάλλαμε τα σέβη μας. Είδαμε μέσ’ από τις πολεμίστρες και για λίγο γίναμε πολεμιστές-υπερασπιστές της πόλης. Ετοιμάσαμε τα τόξα μας για τους εχθρούς. Κλείσαμε τις πελώριες πύλες ώστε να προστατεύσουμε τους κατοίκους και κάναμε περιπολίες στον περίδρομο των τειχών.
Δεν μας πτόησε το ψιλόβροχο. Είναι ωραία να περπατάς με ψιλή βροχούλα στους αρχαιολογικούς τόπους, να θαυμάζεις και να μυρίζεις το νοτισμένο χώμα! Δεν στενοχωρηθήκαμε που δεν πήγαμε στο Παλάτι. Ο αυτοκράτορας είχε πολλά στο μυαλό του με τη συντήρηση και την αποκατάστασή του, θα μας δεχτεί την επόμενη φορά! Δεν κουραστήκαμε να ακούμε διηγήσεις από τον ξεναγό μας.
- Κύριε Δημήτρη Βλαχάκο, πείτε μας κι άλλα!
- Μπράβο σας, παιδιά, έχετε πολλές γνώσεις! Και είστε πολύ προσεχτικοί και υπεύθυνοι!
- Εμείς ευχαριστούμε για το ταξίδι στο παρελθόν!
