Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (schoolbullying) είναι ένα φαινόμενο παιδικής/νεανικής παραβατικότητας που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου. Ο σχολικός εκφοβισμός, προέρχεται από άλλα παιδιά, συνήθως της ίδιας ηλικίας και αποτελεί μορφή επιθετικής συμπεριφοράς, που εμφανίζεται κυρίως στη σχολική πραγματικότητα, με σοβαρές επιπτώσεις για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και του εφήβου και τη διαδικασία της μάθησης. Αναφέρεται στην εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομήλικων παιδιών, εντός και εκτός σχολείου, με στόχο την επιβολή και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου ή αναστάτωσης. Συχνά το «ισχυρότερο» παιδί αντλεί από την πράξη του κάποιο όφελος, όπως ευχαρίστηση, κύρος ή υλικά αποκτήματα, ενώ το «αδύναμο» παιδί δεν μπορεί να υπερασπιστεί και να προστατέψει τον εαυτό του.
Στο σχολείο μας τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας και σχολικού εκφοβισμού είναι πολύ σπάνια έως ανύπαρκτα. Όμως, καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, πραγματοποιούμε δράσεις για την καλλιέργεια κουλτούρας σεβασμού, συνεργασίας και ασφάλειας στο σχολικό περιβάλλον και για την ενίσχυση της ενημέρωσης και της πρόληψης της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού.
Με αποκορύφωμα τον μήνα Μάρτη και αφορμή την Πανελλήνια Σχολική Ημέρα κατά του Εκφοβισμού και της Βίας στο Σχολείο (στις 6/3), οργανώσαμε ποικίλες εκπαιδευτικές δράσεις, ώστε να ευαισθητοποιηθούν και να ενεργοποιηθούν σχετικά οι μαθητές μας. Πιο συγκεκριμένα:
Στις Α’ και Β’ τάξεις, οι μικροί μας μαθητές καλλιέργησαν την ενσυναίσθηση και την αλληλεγγύη μέσα από τον «Τριγωνοψαρούλη» και τον «Ξέρξη τον ξιφία» που διδάσκουν με το παράδειγμά τους αυτές τις κοινωνικές δεξιότητες. Μέσα από την ανάγνωση και τη δραματοποίηση του βιβλίου «Ο Ορφέας και οι νταήδες με τα κίτρινα ποδήλατα», τα παιδιά ενημερώθηκαν για τη σχολική βία και εξέφρασαν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.
Στη Γ’ τάξη, με στόχο τον περιορισμό της εκδήλωσης βίας στη ζωή των παιδιών και των αρνητικών συνεπειών της στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, με δημιουργική διάθεση, ενδιαφέρον και φαντασία, συζητήσαν για το κοινωνικό φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας. Επεξεργάστηκαν και αξιοποίησαν ενημερωτικά, εκπαιδευτικά βίντεο και ταινίες που ενδείκνυνται, γράφοντας μηνύματα για συνεργασία, αποδοχή, αγάπη, ενθάρρυνση.
Όπως όλους τους μαθητές μας, και τους μαθητές της Γ’ τάξης τους είχε ήδη αφυπνίσει και καλλιεργήσει η θεατρική παράσταση «Τρομάρας» του Γ. Βιζυηνού, που παίζονταν στην πόλη μας κι αφορούσε τη διαφορετικότητα, σκιαγραφώντας την ψυχή, τα όνειρα, τις φοβίες αλλά και τη δύναμη που έχει κάθε άνθρωπος. Σε ένα ταξίδι γέλιου, συγκίνησης και στοχασμού τα παιδιά είχαν μια πολύτιμη εκπαιδευτική εμπειρία. 
Διάβασαν, επίσης, τα βιβλία «Από μακριά» και «Το δέντρο που είχε φτερά» της Αγγελικής Δαρλάση για τον διαγωνισμό των εκδόσεων Μεταίχμιο, στον οποίο θα συμμετάσχουν, κατά του σχολικού εκφοβισμού και της βίας και την αποδοχή της διαφορετικότητας. Εμπνεύστηκαν και δημιούργησαν κείμενα και ποιήματα. Έφτιαξαν ομαδικά αφίσες και ζωγράφισαν κάρτες που κοινοποίησαν μεταξύ τους και είπαν τραγούδια για τη φιλία, την αλληλεγγύη, τον σεβασμό, την ειρήνη. Πανανθρώπινες και διαχρονικές αξίες και ανάγκες. Και συνεχίζουν να εμπλουτίζουν τις εργασίες τους βιωματικά…
Στη Δ’ τάξη, ειδικά για την ημέρα κατά του σχολικού εκφοβισμού, 6 Μαρτίου, πραγματοποιήθηκε δράση μέσω της τέχνης του Keith Haring με θέμα: «Η τέχνη μιλά. Εμείς απαντάμε: Μαζί είμαστε πιο δυνατοί». Προβλήθηκαν έργα του καλλιτέχνη και ακολούθησε συζήτηση και ενεργοποίηση της φαντασίας. Με τη βιωματική εικαστική αποτύπωση και τη κατασκευή αφισών δημιουργήθηκαν συνθήματα συνύπαρξης με το «διαφορετικό» και την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων. Στο τέλος της δράσης, η συμπλήρωση φύλλου εργασίας είχε στόχους κατανόησης κι ερμηνείας εικόνας, ανάπτυξη λεξιλογίου αφηρημένων εννοιών, μετασχηματισμό προτάσεων και παραγωγή γραπτών κειμένων καθώς και ανάπτυξη απλού επιχειρηματολογικού λόγου.
Στην Ε’ τάξη, μέσα από μια βιωματική δράση ευαισθητοποίησης κατά του σχολικού εκφοβισμού, σχεδιασμένη και συντονισμένη από τη σχολική ψυχολόγο, με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες και παιχνίδια δραματοποίησης, τα παιδιά ενημερώθηκαν για το τι είναι σχολικός εκφοβισμός, εντόπισαν περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, διδάχτηκαν μέσα από ιστορίες, αναζήτησαν εναλλακτικούς τρόπους αντίδρασης, γνώρισαν καλές πρακτικές, ώστε να συμβιβάσουν τις μεταξύ τους «διαφορές» και συζήτησαν για την επίλυση του φαινομένου του εκφοβισμού.

Ακόμα, μέσα από την υλοποίηση του μαθήματος “Πείραγμα ή εκφοβισμός;” (πηγή: saferinternet4kids), τα παιδιά ανέπτυξαν κατανόηση και ευαισθησία σχετικά με τον διαδικτυακό εκφοβισμό, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν επιβλαβείς συμπεριφορές στο διαδίκτυο, να σέβονται τα συναισθήματα των άλλων και να αναλαμβάνουν υπεύθυνες δράσεις για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και να υποστηρίξουν τους συμμαθητές τους. Ειδικότερα, κατανόησαν τι είναι ο διαδικτυακός εκφοβισμός, ξεχώρισαν πότε μια online συμπεριφορά είναι «πείραγμα» και πότε «εκφοβισμός», αναγνώρισαν πώς νιώθει αυτός που δέχεται εκφοβισμό, διέκριναν πότε πρέπει να μιλούν σε έναν ενήλικα, και ανέπτυξαν την ενσυναίσθησή τους, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν έναν συμμαθητή ή μια συμμαθήτρια τους.
Στη Στ’ τάξη, τα παιδιά εξασκήθηκαν στη μη λεκτική επικοινωνία (σε συνεργασία με τη σχολική ψυχολόγο). Με βιωματικό παιχνίδι προσπάθησαν να ερμηνεύσουν μέχρι ποιο σημείο μπορούμε να προσεγγίσουμε το σώμα του άλλου, μέχρι που επιτρέπουν την προσέγγιση και πώς αντιδρούμε εμείς όταν μας πλησιάζουν άγνωστοι άνθρωποι. Αναγνώρισαν τα σημάδια και αποφάσισαν τι είδους προσέγγιση επιθυμούν.
Στο Συμβούλιο της τάξης (μια κλειστή σε κυκλική διάταξη συγκέντρωση της ομάδας της τάξης) τα παιδιά μοιράστηκαν τα συναισθήματά τους, συζήτησαν με εμπιστευτικότητα και σεβασμό τις διαφορές και τις δυσκολίες τους.
Στο σχολείο μας, καθημερινή μας φροντίδα είναι η πνευματική, ψυχική και σωματική ασφάλεια των μαθητών μας, η καλλιέργειά τους ως προσωπικότητες που νοιάζονται για τον συνάνθρωπο, που χαίρονται να εκφραστούν και να δημιουργήσουν ως πολίτες με ενσυναίσθηση, αποδοχή, και αλληλλεγγύη.

